Beograd
![](nove%20slike/imagesCA6HPT86.jpg)
Istorija
Beograd, grad veoma burne istorije, jedan je od
najstarijih u Evropi. Njegova istorija traje punih
7000
godina. Prostor oko
velikih reka Save i Dunava bio je naseljen još u paleolitskom periodu. Iz
starijeg kamenog doba, potiču ostaci ljudskih kostiju i lobanja neandertalaca,
pronađeni u kamenolomu kod Leštana, u pećini na Čukarici i u blizini Bajlonijeve
pijace.
Ostaci kulture mlađeg
kamenog doba, pronađeni su u Vinči, Žarkovu i u Gornjem gradu, iznad ušća Save u
Dunav. To ukazuje da je prostor Beograda bio naseljen u kontinuitetu i da je
intezitet tog naseljavanja bivao sve jači. Mnoga današnja naselja beogradske
okoline leže na kulturnim slojevima ranijih praistorijskih naseobina.
Vinča
kraj Beograda spada u red najznačajnijih naseobina i kulturnih nalazišta
praistorijskog perioda. Arheološke iskopine na Rospi ćupriji, Gornjem gradu,
Karaburmi, Zemunu i Vinči potvrđuju pretpostavke da je područje Beograda bilo
intezivno naseljeno i da se njegovo stanovništvo bavilo plužnom zemljoradnjom i
drugim pratećim privrednim delatnostima. Na ovim lokalitetima otkrivene su
nekropole bronzanog i metalnog doba kao i dokazi različitih kulturnih uticaja.
Kultura
Beograd je središte kulture i umetnosti Srbije.
U Beogradu stvaraju naši najznačajniji umetnici, godišnje se održi više od
11.000 pozorišnih predstava, izložbi, koncerata, performansa i drugih umetničkih
programa, gostuju brojni eminentni stvaraoci iz sveta umetnosti. Beograd je
sedište najviših državnih i nacionalnih institucija kulture i umetnosti:
Srpske
akademije nauka i umetnosti,
Narodne
biblioteke Srbije,
Narodnog muzeja,
Narodnog pozorišta
i
Univerziteta umetnosti.
U Beogradu se nalaze najznačajnija dela
arhitekture,
Kalemegdan i Beogradska tvrđava,
spomenici kulture i druga nepokretna kulturna dobra, brojna arheološka nalazišta
sa materijalnim ostacima koji svedoče o razvijenoj civilizaciji i kulturi na tlu
Beograda od praistorije do danas.
Grad Beograd osnivač je
36
ustanova kulture
(11 pozorišta, 8
ustanova zaštite, 4 biblioteke, 13 centara za kulturu i galerija) i 2 javna
preduzeća za koje obezbeđuje uslove rada, a istovremeno pomaže realizaciju
programa i programskih projekata 231 ustanove i umetničke asocijacije.
Grad Beograd je
osnivač i
pokrovitelj
11
manifestacija u oblasti kulture
(FEST, BITEF, BEMUS, BELEF, Međunarodno takmičenje
muzičke omladine, Festival dokumentarnog i kratkometražnog filma, Oktobarski
salon, Radost Evrope, Beogradski sajam knjiga, Filmski festival u Sopotu i
Beogradski džez festival), a
pomaže i
programe 69 manifestacija u
oblasti kulture koje se održavaju u Beogradu.
U Gradskoj upravi za kulturu i umetnost zadužen
je
Sekretarijat za kulturu.
Beograd ima dragocene spomenike duhovne kulture, crkve, manastire
i bogomolje različitih veroispovesti.
Prema
popisu
stanovništva iz 2002.
godine Beograđana pravoslavne veroispovesti ima 90,68%, islamske 1,29%,
katoličke 1,03%, protestanata 0,24%, 0,03% Jevreja, 2,02% su nepoznate
veroispovesti, a 3% se izjasnilo da nisu vernici.
Najznačajnija beogradska
pravoslavna crkva - Saborna crkva sagrađena je 1840. Među najstarije ubrajaju se
Nikolajevska crkva (1745) i Bogorodična crkva (1783) u Zemunu. Monumentalni hram
Svetog Save, najveći pravoslavni hram, može da primi 12.000 vernika. Značajem i
izgledom izdvajaju se i crkve Ružica i Sveta Petka, crkva Svetog Marka,
Vaznesenska, Topčiderska i crkva Aleksandra Nevskog. Na širem području grada
nalaze se i dve stare crkve - brvnare u selima Vraniću i Orašcu.
Na području Beograda i u
njegovoj široj okolini, nalazi se nekoliko manastira građenih krajem XV veka ili
kasnije, više puta rušenih i ponovo podizanih, i uglavnom u celini ili
delimično, obnovljenih u protekle dve decenije. Manastiri Rakovica, Vavedenje
presvete Bogorodice, Fenek, Rajinovac i Tresije lepi su spomenici srpske
prošlosti. Delimično su obnovljeni manastiri u Slancima, u Mislođinu i Pavlovac
na padinama Kosmaja. Ruševine manastira Kastaljan teško su dostupne zbog lošeg
prilaznog puta.
U Beogradu se nalazi i
nekoliko rimokatoličkih crkava, jedna sinagoga, jedna džamija i više bogomolja
drugih veroispovesti.
|
|