BITKA NA MARNI | |
Prva bitka na
Marni je bitka tokom Prvog svetskog rata, koja se dešavala od 5.
septembra 1914. do 12. septembra 1914. U bici su
francuska i britanska
vojska pobedile nemačku vojsku. Bitka na Marni je predstavljala veliku
prekretnicu na početku Prvog svetskog rata. Do kraja avgusta 1914. snage
Antante su se povlačile na Zapadnom frontu prema Parizu. Dve nemačke
armije su se probijale kroz Francusku. Pad Pariza je izgledao gotovo
neminovan, ali saveznici(Francuska
i Velika Britanija) su uspeli da postignu stratešku pobedu na reci
Marni.
|
CERSKA I KOLUBARSKA BITKA | |
Srspska vojska je spremno docekala napad agresora i zahvaljujuci viskom moralu boraca i umjesanjosti svojih vojskovodja (Radomir Putnik,Stepa Stepanivic,Zivojin Misic,Petak Bojovic) vec sredinom avgusta 1914 u cuvenoj Cerskoj bici,poslije tri dana borbe,porazila austrougarsku vojsku i prisilila je da se povuce sa teritorije Srbije.Cerska bitka je bila prva srpska i prva saveznicka pobjeda u Prvom svjetskom ratu.U nezadrzivom protivnapadu,a i po nalogu saveznika,srpska vojska je prodrla u Srem,a zajdeno sa crnogorskom vojskom i u istocnu Bosnu.Austrougarska vojska je imala 23 000 poginulih i ranjenih i 4 000 zarobljenih.Srpske zrtve su takodje bile velike,van stroja je bilo 16 045 vojnika i podoficira i 299 oficira.Zlocini agresora bili su necuveni.U Macvi,Jadru i Posavini ubijeno je oko 4 000 staraca,zena i djece.O zlocinima u Srbiji svijet je obavjestavao cuveni svajcarrski kriminalist Arcibald Rajs,kasnije veliki prijatelj Srba,po cijoj je zelji njegovo tijelo sahranjeno u Beogradu,a srce na Kajmakcalanu.U prvoj godini rata Crnogorci su odolijevali austrougarskim nadiranjima iz pravca Boke Kotorske i Primorja,uspjesno braneci lovcenski front.Reorganizujuci povecavajuci svoje snage,komandant austrougarske Balkanske vojske,Pocorek je u septembru 1914. otpoceo novu ofanzivu iz dva pravca : preko Drine(Drinska bitka) i iz Srema.Pod zestinom udara srpska vojska se radi prihvatanja odsudne bitke na povoljnijim polozajima povukla sa Drine,a zatim,poslije upornih odbrambernih borbi,evakuisala i Beograd.Linija fronta se spustila juzno od rijeke Kolubare.Najveci pritisak srpska vojska je trpjela na planini Suvoboru.Međutim,prema sjajno zamisljenom manevru generala Misica,presla je u protivofanzivu i vjesto izvedenoj Kolubarskoj bici,prisilila neprijatelja na brzo povlacenje.Oslobodila je povo citavu Srbiju sa Beogradom (15. decembra 1914.).Austrougarska balkanska vojska je dozivjela strahovit poraz.Za 12 danaofanzive Srba imala je 43 000 zarobljenih vojnika i podoficira i 323 oficira,a poginuli i ranjenih preko 60 000.U ove tri bitke na sammom pocetku rata Austrougarska je izgubila 266 212 vojnika i 7 592 oficira.Srpska vojska je svoju ljubav prema slobodi i slavi platila velikim zrtvama: 1914. godine iz stroja je izbaceno 2 110 oficira,8 074 podoficira i 153 373 vojnika.zbog poraza u Kolubarskoj bici Pocorek je ubzro smijenje.Za novog komandanta ekspedicije protiv Srbije postavljen je njemacki general Makenzen.
|
|
Mada je 1915. bilo ofanzivnih operacija i na Zapadnom i na Istocnom frontu,nista znacajnije se u ovoj godini nije izmijenilo.Linije frontova uglavnom su ostale nepromijenjene,a pozicioni rat se s manjim ili vecim borbama nastavljao.Englezi i Francuzi su 1915. godine pokusali da napadnu Bosfor i Dardanele kako bi zauzeli ove znacajne morske tjesnace i izbacili Tursku iz rata.Posto ovaj napad nije uspjeo,sile Antante su u Grcoj otvorile novi,Solunski front.
|
|
|
Najzesce bitke u Prvom svjetskom ratu odigrale su se 1916. na Zapadnom frontu.Poslije relativnog zatislja i obostranih priprema ratujucih strana,dolazi do cuvene bitke kod Verdena,u kojoj su obe strane pretpjele ogromne gubitke.Do znacajnih pomjeranja linija fronta nije doslo,ali je vec tada bilo ocigledno da su se sile Antante potpuno stabilizovale i materijalo i tehnicki bolje obezbjedile.
|
|
Crnogorska vojska je pod komandom generala Janka Vukotica januara 1916. kod Mojkovca pruzila snazan otpor austrougarskoj vojsci,ciji je cilj bio presjecanje odstupnice srpskoj vojsci preko Kosmeta i Albanije,a zatim i njeno potpuno unistenje.Međutim pod snaznim udarima neprijatelja Crna Gora je okupirana.Kralj Nikola je napustio zemlju.
|
|
Nezadovoljstvo svih slojeva
drustva tadasnjim feudalnim sistemom pokrenulo je niz revolucija u
Rusiji.Februarska burzoasko-demokratska revolucija odvijala se u dvije
faze : prva-burzoasko-demokratska revolucija koja je otpocela 27.
februara 1917. godine, a druga-rusenje vlasti burzoazije i
uspostavljanje socijalistickog drustvenog poretka, koje je izvedeno 25.
oktobra 1917. godine.
|
|
"Znanje.org" ne odgovaraza sadrzaj pojedinacnih stranica.