UVOD
Dio organskih materija stvorenih u fotosintezi oksiduje se u disanju i
koristi kao izvor energije.Različite organske materije (skrob,saharoza,masti)
mogu biti iskorištene kao izvor energije koja se u njima sadrži u različitoj
količini.Prvobitno se izvrši njihovo enzimatsko razlaganje do prostijih
jedinjenja koja dalje mogu biti razgrađena u procesu disanja na različitim
etapama procesa.
Disanje je oksidacija organskih materija u prisustvu kiseonika pri kojoj se oslobađa energija,a ugljenikovi atomi se oksiduju do ugljen-dioksida,pri čemu se stvara voda.
Ako se u disanju oksidišu ugljeni hidrati,proces teče kroz reakcije glikolize
i Krebsovog ciklusa.Kada se pri disanju oksidišu masti,one se razgrađuju
na glicerin i masne kiseline koje se dalje razgrađuju u β-oksidaciji masnih
kiselina,a zatim se prostija jedinjenja,dobijena iz ovih procesa,dalje
razgrađuju i Krebsovom ciklusu do ugljen-dioksida.Pri oksidacijama u kojima
učestvuju enzimi dehidrogenaze različitih supstrata,elektroni se prenose na
koenzime tih enzima NAD ili FAD.Oslobođena energija oksidacije
vezana u obliku redukovanih koenzima NADH + H+ i
FADH2 može se pretvoriti u ATP u reakcijama
prenosa elektrona kroz elektron-transportni lanac do kiseonika,koji je krajnji
primalac elektrona oksidacije,pri čemu se stvara voda.Tako se u disanju organske
materije postupno razgrađuju i energija oslobađa postepeno na različitim
stupnjevima tako da može biti iskorištena za sintezu ATP,glavnog produkta
disanja.
slika 2.
U PRIRODI SE NALAZI VIŠE OD 80 ELEMENATA KOJI SU U RAZLIČITIM KOLIČINAMA ZASTUPLJENI U ZEMLJIŠTU I ATMOSFERI I UČESTVUJU U RAZLIČITIM PRIRODNIM PROCESIMA OD KOJIH JE DISANJE (UZ FOTOSINTEZU) NAJVAŽNIJE
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |