ABVER
Od relativno male sluzbe kakva je bila Abver nakon I svjetskog rata,proizasao je,za vrijeme nacista, veliki obavjestajni aparat.Znacajnu ulogu u izgradjivanju te velike organizacije imao je Vilhelm Kanaris.Kanaris je bio njen sef od kraja 1934.godine.Kanaris je smatrao da je za uspjesno vodjenje sluzbe neophodno ostvariti jedinstveno,centralizovano rukovodjenje i izgraditi cvrstu organizciju.Priliv velikog broja novih ljudi u aparat Abvera,a i znatno povecanje zadataka u novonastalim uslovima bili su razlog da Kanaris u vrhu koncentrise odgovorno rukovodjenje obavjestajnom organizacijom i da radom podredjenih aparata upravlja iz centrale iscrpnim uputstvima i sistematskim nadziranjem.Abverova centrala upravljala je obimnim aparatom u samom III Rajhu i u okupiranim podrucijima,a u ostalim zemljama je raspolagala tajnim centrima i punktovima.
Abver je bio jedinstvena organizacija obavjestajne i kontraobavjestajne sluzbe Vrhovne komande njemackih obavjestajnih snaga.Imao je tri osnovna pravca djelatnosti,od kojih su prva dva bila usmjerena na obavjestajni rad u inostranstvu,a treci na kontraobavjestajni rad.
Takvu djelatnost Abver je sprovodio svo vrijeme trajanja nacistickog rezima,sto znaci da je u sluzbi Hitlerovog Treceg Rajha bio vise od dvanaest godina.U samoj Njemackoj i u okupiranim zemljama obavjestajnom djelatnoscu branio je nacisticku drzavu ,a u odnosu na inostranstvo,svojim spijunsko-diverzantskim radom, davao doprinos Hitlerovoj osvajackoj politici.
Cjelokupni operativni rad Abvera je bio podijeljen u tri grupe:
-spijunaza u inostranstvu ,kojom se bavio Abver I;
-sabotazno-diverzantski rad u stranim zemljama ,kojim se bavio Abver II;
-kontraspijunaza za koju je bio zaduzen Abver III;
Pored ova tri operativna odjeljenja postojalo je i centralno odjeljenje koje se bavilo pravnim pitanjima,vodilo centralnu kartoteku i arhivu i obavljalo poslove finansija i racunovodstva.
ABVER I
Prvih mjeseci 1940.godine uzurbano su se vrsile pripreme za napad na Francusku.Vojnom i drzavnom vodjstvu iz Abvera su stalno dolazile informacije o zemlji na koju se spremao napad.Mnogobrojni agenti su po Francuskoj skupljali obavjestenja koja su od njih trazena.Iza njih su stajali tajni Abver centri kako u Francuskoj ,tako i u samom III Rajhu.Sve konce u svojim rukama drzali su obavjestajci Abvera I i nevidljivim nitima upravljali gusto isprepletenom agentskom mrezom.Sredstva za njihov nesmetan rad i obavljanje obavjestajnih djelatnosti(pasose,legitimacije,tajna dokumenta)obezbjedjivali su posebni ogranci ovog odjela.U toku planiranja oruzane akcije i neposrednih priprema za napad Abver I je prikupljao informacije od vojnickog znacaja,kao i druga obavjestenja na osnovu kojih se mogla donjeti procjena o ratnom potencijalu Francuske.Od mnogobrojnih podataka koji su svakodnevno pristizali iz svih djelova Francuske najvazniji su se slivali u Abver I.Prispjeli izvjestaji i materijali rasporedjivali su se po linijskim odsjecima,tamo su obradjivani,a zatim, u vidu izvjestaja,predavani rukovodstvu.Odatle su,takodje,dolazili zahtjevi podredjenim odsjecima o podacima koje jos treba prikupiti da bi se upotpunila postojeca slika o Francuskoj.Iza izvjestaja i cjelokupnihprikaza stajao je rad mnogih odsjeka Abvera I.U tim odsjecima su prikupljene informacije sistematski obradjivane,da bi se iz pojedinacnih prikaza tih obrada gradio jedinstven izvjestaj.Kao sto je radio protiv Francuske Abver I je na slican nacin djelovao i protiv drugih zemalja,nastojeci da u tim zemljama razvije sto bolju spijunazu koja bi pomogla ostvarivanju Hitlerovih imperijalistickih ciljeva.Pri tom je Abver I svoju djelatnost razvio u vrlo sirokim okvirima koristeci se velikim industrijskim firmama,a bio je povezan i sa naucnim i kulturnim ustanovama,institutima i organizacijama ciji su rad ponekad koristili da prikriju svoju obavjestajnu djelatnost.Dobijene podatke Abver I je,po utvrdjenom kljucu raspodjele,svrstavao u odgovarajuce dosijee.Materijal je bio rasporedjen po zemljama koje su bile oznacene rimskim brojevima.Do 1943.godine Abverom I upravljao je pukovnik Pikenbrok.Njega je naslijedio pukovnik Hansen koji je 1944, likvidiran kao saucesnik u zavjeri protiv Hitlera.
ABVER II
Kao i Abver I i Abver II je radio u inostranstvu.Medjutim Abver II se nije bavio prikupljanjem podataka radi informisanja visig krugova,nego je proucavao razne objekte i tadanjasa stanovista nanosenja stete sabotazno-diverzantskim akcijama.Njegov zadatak je bio da izvidi kako i gdje se protivniku mogu zadati najtezi udarci u vojnom,politickom i privrednom smislu.Vojne ciljeve Abver II je trazio medju utvrdjenjima,magacinima,kljucnim polozajima,mostovima,saobracajnim cvorovima i drugim objektima od vojne vaznosti.U sektoru privrede koncentrisao se na industrijske objekte,rudnike,elektricne centrale.U oba slucaja cilj je bio da se mehanickim putevima izvrsi razaranje i nanosenje stete tim objektima.Pod pojmom sabotazno-diverzantske djelatnosti podrazumjevalo se djelovanje u smislu politickih okupljanja manjinskih stranaka,opozicionih grupa,separatistickih pokreta u cilju njihovog organizovanja u podrivackom radu rotiv zemlje koju je trebalo pokoriti.U ratu su te grupe nastupale kao "peta kolona" ciji je zadatak bio da razaranjem iznutra olaksa napredovaje njemackih trupa i porobljavanje zemlje na koju se vrsila agresija.
U djelatnosti Abvera II razlikovali su se,u pogledu sadrzine i vrste rada,sledeci sektori:
-demoralizatorski rad putem usmene propagande i sirenje propagandnog materijala;
-sabotazna djelatnost;
-suprotstavljanje mjerama vlasti;podrivacki rad;
-mali rat,tj.angazovanje manjinskih i drugih grupa za gerilske akcije protiv neprijatelja kako bi se ustedjele njemacke zrtve(tzv. "peta kolona").
Do 1933.godine Abverom II rukovodio je pukovnik Groskurt.Naslijedio ga je bivsi austrijski obavjestajni oficir potpukovnik Lahuzen.1943.Lahuzen je premjesten na drugu duznost a zamijenio ga je potpukovnik baron Frajtag-Laringhofen,koji je ostao nacelnik do kraja rata.
ABVER III
Abver III se bavio kontraobavjestajnim radom.Svoj zadatak otkrivanja i suzbijanja djelovanja stranih obavjestajnih sluzbi izvrsavao je u jedinicama njemackih oruzanih snaga,u industriji naoruzanja,te svuda gdje bi se moglo osjetiti djelovanje stranih spijunaza po pitanju vojnog interesa.Abver III je organizovao i sprovodio kontraobavjestajne djelatnosti i suzbijanje stranog sabotaznog djelovanja u svim jedinicama kopnenih snaga,ratnog vazduhoplovstva i mornarice,u ratnoj industriji,drzavnom aparatu i zvanicnim ustanovama uopste,te ostalim granama civilnog sektora,osim industrije i privrede.Organizovana je i veoma stroga cenzura poste ,pripremani su i lazni podaci za doturanje neprijatelju.Abver III je nastojao da otkrije protivnicku organizaciju,njene kanale i tajne agente,pa tek onda da pristupi njenom unistavanju i onemogucavanju daljih aktivnosti.Vaznom granom rada smatrano je staranje o odrzavanju tajnosti u sluzbenom opstenju izmedju vojnih i civilnih vlasti.Radom Abvera III rukovodionje do 1939. godine pukovnik Bampera zatim je tu duznost preuzeo potpukovnik Bentivenji.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |