Opis:

1. Treba zato ispitati kako je moguće apriorno razumsko saznanje ili otkud našem razumskom saznanju univerzalan, nužan i istinit karakter.”Ono opaženo samo jeste saznato biće samo onda ako ga svako sebi samome i drugome može učiniti razumljivim i saopštiti”.

( Heidegger, 1979: 26)

1. Transcendentalna logika je nauka o a priornim zakonima razumskog saznanja.  Transcendentalnu logiku čine analitika i dijalektika. U prvom  dijelu transcendentalna analitika otkriva se princip iznalaženja svih čistih pojmova razuma - 12 kategorija, dok se drugi dio bavi transcendentalnom dedukcijom načinom na koji se pojmovi a priori mogu odnositi na predmete.
2. U svojim predavanjima objavljenim u spisu Logika Kant prvo objašnjava samu prirodu u kojoj se sve dešavanje odvija po pravilima. “Cela priroda uopšte nije zapravo ništa drugo negoli neka povezanost pojava po pravilima; i nigde nema nikakve lišenosti pravila”. (Kant, 1990: 17) Sposobnost zamišljanja pravila pruža nam razum. “Kao i sve naše moći skupa tako je pak i, naročito, razum pri svojim operacijama privržen pravilima, koja možemo da istražujemo”. (Kant, 1990:18)
3.  “ Sva pravila po kojima razum postupa su ili nužna ili slučajna... Nauka o nužnim zakonima  razuma i uma uopšte, ili, što je svejedno, o čistoj formi mišljenja uopšte, naziva se pak logika”. (Kant, 1990: 19)  
4. Kant polazi od određenja razuma kao moći mišljenja i suđenja, prihvatajući autoritet formalne logike i njenu podjelu sudova. Protivi se tradicionalnom određenju suda da je sud veza pojmova. ''...mi sve radnje možemo da svedemo na sudove, tako da se razum  uopšte može predstaviti kao moć suđenja''. Kant sudove dijeli prema:

1. kvantitetu  na: opšte, posebne i pojedinačne
2. kvalitetu na: potvrdne, odrečne (negativne) i beskonačne
3. relaciji na: kategoričke, hipotetičke i disjunktivne
4. modalitetu na: problematične, asertorične i apodiktične

1. Svaka vrsta suda po Kantu određena je jednim apriornim pojmom iz tog slijedi 12 čistih apriornih pojmova razuma i to:

1. Prema kvantitetu: jedinica, množina, cjelokupnost
2. Prema kvalitetu: realitet, negacija, limitacija
3. Prema relaciji: inherencija i subzistencija (substantia et accidens, supstancija i akcidens), kauzalitet i dependencija (uzrok i posljedica) i zajednica ( uzajamni odnos između onog što djela i trpi, uzajamno djelovanje aktivnog i pasivnog)
4. Prema modalitetu: mogućnost-nemogućnost, biće-nebiće, nužnost-slučajnost

1. Saznanje nekog predmeta uopšte nije moguće bez kategorija. Svaki predmet našeg saznanja mora biti na bilo koji način sintetiziran. Struja nepovezanih predstava ne bi mogla činiti saznanje. Ta veza u raznovrsnosti ne može doći preko čula. Ona je nužno djelo razuma i kao predstava sintetičkog jedinstva  raznovrsnosti već pretpostavlja mogućnost jedinstva. Osnov tog jedinstva jeste jedinstvo svijesti. Sve predstave prati ono: ja mislim. ‘Ja mislim’ nije dano čulnošću, nego je ono čin spontaniteta. To je čista apercepcija ili transcendentalno jedinstvo svijesti. Saznanje se sastoji u tome da se raznovrsnost predstava koje su dane u čulnosti povežu. I to u razumu koje vrijedi nezavisno od iskustva.
2. Objašnjenje načina na koji se pojmovi a priori odnose prema predmetima Kant smatra da je zadatak transcendentalne dedukcije.
3. “Ona se sastoji u izlaganju čistih pojmova razuma (a s njima i svega  teorijskog saznanja a priori) kao principa mogućnosti iskustva, iskustva  pak kao odredbe  pojava u prostoru i vremenu  uopšte;  naposletku ona utvrđuje da ova odredba proizlazi iz principa praosnovnog sintetičkog jedinstva  apercepcije kao forme razuma  u odnosu prema prostoru i vremenu kao primarnih formi čulnosti”. (Kant, 1990:122)

Analizirajući razliku između opšte logike Kant iznosi ulogu razuma, moći suđenja i uma u transcendentalnoj logici.
“Transcendentalna logika, pošto je ograničena  na jedan određeni sadržaj, naime samo na sadržaj čistih saznanja a priori, ne može u ovoj podeli da postupi kao opšta logika...Razum i moć suđenja  imaju u transcendentalnoj logici svoj kanon za upotrebu koja objektivno važi, koja je, dakle, istinita i otuda spadaju u njen analitički deo. Međutim, um u svojim pokušajima koje čini, da bi dokučio nešto a priori  o predmetima  i da bi proširio saznanje  izvan granica mogućeg  iskustva, jeste potpuno dijalektičan i njegova varljiva tvrđenja nisu nikako podesna za jedan kanon kakav ipak analitika treba da sadrži. 
Analitika  osnovnih stavova biće, prema tome, samo jedan kanon za moć suđenja, kanon koji će je učiniti da na pojave primjenjuje pojmove  razuma koje sadrže uslove za pravila a priori. Ja ću se iz tog razloga, uzimajući u pretres prave osnovne stavove razuma, poslužiti nazivom doktrina moći suđenja kojim se ovaj posao tačnije označuje”. ( Kant, 1990:123)

Kako je moguće apriorno razumsko saznanje?
Šta je za Kanta razum?
Kad smatramo da je opaženo i saznato?
Kako tumačiš da je 'mišljenje pobjeda konačnosti'?