|
VRHOVNI BOGOVI I BOGINJE |
Veles
Veles je bog
životinja, polja i šuma, odnosno bog plodnosti, vegetacije i života u
najširem smislu. Istočni Sloveni nazivaju ga Volos. Alternativno ime:
Gospodar šume. Sloveni su verovali da se ovaj bog najčešće pojavljuje u
vidu medvjeda, iako je sposoban da se pretvara i u razne druge životinje
čiji je zaštitnik. U kasnijim tekstovima je, poput ostalih važnih
bogova, označen kao demon: izgubio je svoje prvobitne funkcije i
povezivan je sa đavolom i podzemnim svetom
|
![](Veles%20Slavic.jpg) |
Dajbog
U slovenskoj mitologiji Dajbog
je bog Sunca i vatre, i vjerovatno prvi od bogova koje je
Svarog stvorio, dakle njegov „najstariji sin“, pa se zato često naziva i
Svarožić. Alternativna imena: Dažbog, Pripegalo, Radgost, Horz, Koledo.
Kod Srba su, naročito u narodnoj književnosti, očuvani mnogi tragovi o
ovom bogu koji je Sunce i vatra, „car na zemlji“, bog zlata, srebra i
rudnika uopšte, zaštitnik kovačke veštine i domaćeg ognjišta i bog koji
daruje blagostanje i sreću, o čemu svjedoči i česta izreka „da bog da“.
|
![](Svarozic.jpg) |
Perun
Poznat svim
Slovenima kao bog groma i olujnog neba, Perun je ostavio brojne tragove
u imenima ljudi, mjesta, planina, pa čak i biljaka, npr. perunika, koja
se naziva i bogiša, dakle božja biljka. Ovo je bog koji udara i krši,
koji kažnjava nepravdu. Zamišljan je kao zreo čovek duge brade, sa
ognjenim kamenom, strelama ili munjom u rukama, ponekad prekriven i
„kapom nevremena“. Alternativna imena: Prov, Parom, Porenucije i
Belobog.
|
![](Perun.jpg) |
Svarog
Svarog je vrhovni bestijelesni
bog, prastvoritelj svetloga neba pod čijim se svodom „sve rađa i
događa“. On je praotac zemlje i svakoga „roda i ploda“, dakle svega na
zemlji, ali i stvaralac kompletne vaseljene. Ovog boga su svi Sloveni
smatrali „prepunim slave i božanstva“ jer upravlja nebom koje je iznad i
izvan svega, a ipak sve obuhvata. Svarog spava i u snu je stvorio ovaj
svet koji je poverio Perunu i ostalim bogovima na čuvanje i upravljanje.
On ne može neposredno delovati na fizičko, materijalno okruženje koje
sanja, ali zato može da utiče na volju ostalih bogova, i tu je njegov
uticaj ogroman. NJegovo buđenje označiće kraj sveta. Alternativna imena:
Rod i Usud.
|
![](Svarog%20sa%20lukom.jpg) |
Vesna
Vesna je u staroj slovenskoj mitologiji bila boginja proleća i
plodnosti, zadužena za proljeće, jutro i rađanje života. Poznata je još
i po imenima Živa, Diva i Devana. Vesna se prikazuje
kao prelijepa, uvek nasmijana, naga i bosa žena, donekle prekrivena
ruhom od paprati, trave i cveća, kose koja je ponekad takođe sva od
cveća, spuštene do ispod kolena. Bujnih je grudi, kako i dolikuje
boginji koja označava plodnost, a ponekad u desnoj ruci drži jabuku, a u
levoj grozd, ili joj je na kažiprstu desne ruke lastavica, simbol
proleća, a u levoj kita cveća, koja simbolizuje i brak.
|
![](vesna%20sa%20vukom.jpg) |
Morana
Antipod Vesni, Morana je
boginja noći, zime i smrti i najčešće se pojavljuje u liku lijepe
djevojke duge crne kose, bledog lica, sa vučjim očnjacima i kandžama,
odlikama koje nagrđuju njenu božansku ljepotu i naglašavaju njenu, u
ljudskim očima, zlu prirodu. Poznata je svim Slovenima, i javlja se pod
imenima Morena, Marena, Marana, Maržana, Maržena. Sve zimske nepogode,
sneg i smrt dolaze od boginje Morane, koju su prozvali boginjom smrti
ljudskog, životinjskog i biljnog sveta. NJena tri glavna atributa su
zima, smrt i mrak, a u bliskoj vezi i sa njom i sa Vesnom je Stribog,
bog koji „odnosi jednu da bi doneo drugu“.
|
![](Mora.jpg) |
|